Klimaat || Wijs

Bronnen & initiatieven op een rij

Auteur: Wyke (pagina 2 van 5)

Palmen op de Noordpool

Ooit stonden er palmen op de Noordpool… zo begint het nieuwe kinderboek over klimaatverandering van schrijver Marc ter Horst en illustrator Wendy Panders. Met dit rijk geïllustreerde boek nemen zij ons mee in ‘het grote verhaal van klimaatverandering’ en beginnen bij de geschiedenis van de aarde, toen er inderdaad nog palmen op de Noordpool groeiden.

Van de vroege geschiedenis van het klimaat, via ijstijden en mammoeten komen we bij onderzoek, gevolgen en oorzaken van klimaatverandering. Ook een doorkijkje naar de toekomst, energie en de discussies omtrent dit heikele onderwerp blijven niet onbespraakt. Met rake taal weet Marc ter Horst de lezer mee te nemen in verhalen en anekdotes die tot de verbeelding spreken. Wendy vult dit treffend aan met toepasselijke afbeeldingen. Nergens eerder is het complete verhaal zo compact en helder verteld.

Wetenschappers in beeld – Wendy Panders

Klimaatverandering krijgt een gezicht

Wendy en Marc geven klimaatverandering een gezicht. Nergens eerder heb ik zoveel relevante afbeeldingen over dit onderwerp bij elkaar gezien, compleet met onderbouwende teksten en humor. Los van de welbekende plaatjes die wij al snel associëren met klimaatverandering, zoals ijsberen, pinguïns of gletsjers, krijgen in dit boek ook belangrijke onderzoekers een gezicht. Deze beelden blijven hangen in je geheugen, beter dan welke namen in studieboeken ook.

Handboek voor de jeugd
Dit ‘handboek’ over het klimaat is een niet weg te denken aanwinst voor onze huidige beeldvormende maatschappij, waarin we wat moeten met klimaatverandering. Dit thema raakt ons allemaal en misschien wel het meest de jeugd. ‘Alleen als je het snapt, kan je er iets aan doen’, was de uitspraak op de feestelijke presentatie van het boek.

Marc ter Horst en Wendy Panders tijdens de feestelijk boekpresentatie op GeoFort

‘We moeten wat met klimaatverandering..’

                  ‘Alleen als je het snapt, kan je er iets aan doen’.

                               “Een boek dat er moest zijn en dat is er nu.”

Over het boek..

Palmen op de Noordpool (Marc ter Horst)

Wendy Panders Illustraties

Eindelijk, een echt kinderklimaatboek (Trouw –  3 sept.)

Palmen op de Noordpool – the movie

Gottmer Kinderboeken – Palmen op de Noordpool

Natuurlijk verandert het klimaat  – passage uit Hé Aardbewoner (ander boek van Marc ter Horst)

Museum GeoFort

Buitenlandse kinderboeken over klimaat

Weather and Climate –  Usborn

Weather Climate Change – Usborn

Unsere Erde  – Ravensburger

Palmen onderzoek 2009

Onderzoek Palmbomen Noordelijke IJszee – (Volkskrant 2009)

Palmen op de Noordpool (KNAW – radiofragment)

 

© 2018 GeoSpatie

Droogte en klimaat

Het regent in Nederland. Een aangenaam moment om de droge zomer in kaart te brengen. Waarom is het nu zo droog in Nederland? Wat is de invloed van het klimaat? Kunnen we spreken over een gevolg van klimaatverandering? Of is de hitte en veroorzaakte droogte een ‘gewoon’ gevolg van extreem weer. Een heleboel vragen waar een heleboel antwoorden op te vinden zijn. Klimaatwijs heeft voor u een selectie gemaakt.

Wat kunnen we zeggen over de droogte en het klimaat?

Neem de droogte. Van Oldenborgh heeft het nu niet onderzocht, maar de extreme droogte van deze zomer ziet hij niet als een trend in de modellen. Nog niet, in ieder geval. „Gemiddeld valt er in de zomer in Nederland juist meer neerslag dan vroeger”, zegt Van Oldenborgh. „Maar sommige modellen laten ook zien dat er een omslag kan komen als de temperatuurstijging doorzet. Dan kan Nederland veel vaker te maken krijgen met oostenwind. En dus met de droogte.”

NRC Groen (7 aug.)

 

Waarom is droogte lastig te voorspellen?

Immers hoe minder vocht in de lucht, hoe minder wolken en hoe minder regen er valt. Daardoor kan de zon ook meer schijnen. Dit versterkt de droogte. Deze processen die elkaar versterken en beïnvloeden zijn lastig door te rekenen voor klimaatmodellen. Daarom is droogte lastig te voorspellen.

Uitleg Droogte KNMI

 

Doorlopend potentieel neerslagoverschot (tot aan de buien van 9 augustus in vergelijking met langjarig gemiddelde) – KNMI

Droogte anno herfst

En is de droogte nu voorbij? Hoewel in de herfst en wintermaanden het neerslagtekort standaard niet wordt bijgehouden, betekent dit niet dat de droogte voorbij is.  Lees meer hierover in het KNMI-klimaatbericht van 09 oktober.

En welke droogte? Het KNMI zet verschillende droogtesoorten op een rij (30 oktober jongstleden).

BRONNEN:

Hydrologische droogte zet door (KNMI – 30 okt.)

Uitleg droogte – Inclusief record jaren – KNMI (FAQ’s)

Elke vijf jaar een hittegolf en dat komt … NRC (7 aug)

Toekomstige zomers mogelijk droger – KNMI (3 juli)

HIER 5x nieuws over droogte (5 aug)

Quickscan risico’s droogtestress (regiogebonden) (Tauw)

Droge Kost – Klimaatbestendige Stad – NKWK onderzoekslijn (2017)

Droogte is onderschat klimaateffect – Artikel Droge Kost – NKWK

Klimaat en landbouw – Klimaatbestendige productie (project Noord-Nederland WUR) (brochure)

Klimaatverandering longread – Voedselgewassen, droogte en meer… (WUR)

Droog, droger, droogst – klimaatbuffers (Natuurmonumenten)

Natuurlijke Klimaatbuffers

Extreem weer en klimaatverandering (Verheggen Blog)

World Weather Attribution (WWA) – Droughts

WWA Artikel: hittegolf Europa

Nature Science artikel: ‘Droughts heatwaves and floods: How to tell when climate change is to blame

AMS brochures: Explaining extreme events from a climate perspective (American Meteorological Society)

 

© 2018 GeoSpatie

De Klimaatwet

Wat wil jij weten over de klimaatwet? De vorige week gepresenteerde klimaatwet legt een basis voor ons klimaat. Houden we hiermee in de toekomst droge voeten? En hoe verhoudt de wet zich tot vergelijkbare voorstellen uit onze buurlanden?

'Zeven fracties presenteerden gisteren na maandenlange onderhandelingen de nieuwe Klimaatwet. ' AD 28 juni

Klimaatwijs geeft een overzicht met voorbeelden uit andere landen, het huidige nieuws en de aanloop naar de wet.

Om te beginnen de geformuleerde doelen:

Het hoofddoel is het verminderen van de broeikasuitstoot met 95 procent in 2050 ten opzichte van 1990. Deze afspraak wordt wettelijk vastgelegd. Daarnaast is er een tussendoel; het streven om in 2030 49 procent reductie te halen.

De partijen willen dat de energieproductie in 2050 CO2-neutraal is.

Daarnaast komen er een vijfjaarlijks klimaatplan en een jaarlijkse klimaatdag.

Kritische en vrolijke noten zijn er uiteraard ook. Ze geven een ander perspectief:

“Het heeft iets geks om het klimaat te regelen via een landelijke wet. Vervuiling stopt niet bij de grenzen. Daarom is het goed om zo’n schone buur te hebben, vooral bij oostenwind.”

Trouw Opinie – 30 juni jl.

En niet geheel onbelangrijk, een korte uitleg over het klimaatakkoord en de klimaatwet:

Verschil Klimaatwet en Klimaatakkoord

“Op dit moment werken zeven politieke partijen in de Tweede Kamer aan de zogenoemde Klimaatwet. Het wetsvoorstel legt vast met hoeveel Nederland de CO2-uitstoot terugdringt in 2030 en 2050. Een Klimaatwet geeft iedereen (burgers en bedrijven) zekerheid over de weg die Nederland inslaat. De gesprekken over het Klimaatakkoord moeten leiden tot concrete maatregelen waarmee Nederland het doel om de CO2-uitstoot in 2030 vrijwel te halveren, waarmaakt.”

Website klimaatakkoord (Veelgestelde vraag 8)

De bronnen op een rij:

Actueel

NOS  – Klimaatwet komt er, maar niet alle doelen afdwingbaar (27 juni)

Volkskrant – Met ‘historische’ klimaatwet kan iedereen uit de voeten (27 juni)

Volkskrant – Tweede Kamer belooft zichzelf met historische klimaatwet: … (27 juni)

Trouw – Daar is ie dan de veelbesproken klimaatwet (27 juni)

NRC – Nederland, niet langer het vieze jongetje in de EU? (27 juni)

Trouw – De Klimaatwet heeft alleen politieke waarde (29 juni)

Volkskrant – De kronkelige weg naar de klimaatwet (29 juni)

Buitenlandse klimaatwetten

The Climate Act – Sweden (2018)

The Climate Change Act – United Kingdom (2008)

Climate Change Act – Finland (2015)

The Danish Climate law

News – Norwegian Parliament approves new climate change law (2015)

General law on Climate Change – IEA – Mexico (pdf)

Climate Change Act Victoria State Government – Australia (2017) 

Government’s Climate Plan – Frankrijk (2017)

Global Action on Climate Change (The Paris Agreement – The Kyoto Protocol)

Europese aanpak klimaatverandering (Europa Nu)

Diverse

Milieudefensie – Breed gesteunde klimaatwet

Milieudefensie – Tijdlijn wet (sinds 2008)

Milieudefensie – Klimaatwet is het beste recept

Urgenda Klimaatzaak (uitspraak hoger beroep volgt oktober 2018)

Omgevingswet als klimaatwet? Onderzoek RUG (2016)

Aanloop naar de wet

NOS – Klimaatwet bijna rond (19 juni)

Initiatiefvoorstel – Eerste Kamer der Staten-Generaal (incl. nota van wijziging 27 juni 2018 – ontvangen)

Aanpak Klimaatwet en Klimaatakkoord – Brief Minister Wiebes aan regering (dec. 2017)

Initiatiefvoorstel – Tweede Kamer der Staten-Generaal (Klaver e.a.) (2016)

Klimaatakkoord

Website Klimaatakkoord

Klimaatakkoord en klimaatberaad (incl. organogram onderaan)

Sectortafels en klimaatberaad (tbv klimaatakkoord) (Ministerie EZK)

NOS – Wiebes wil energieakkoord in 2018 klaar hebben (over de klimaattafels) (2017)

 

© 2018 GeoSpatie

Antarctisch smeltproces

Het smeltproces op Antarctica is in beeld gebracht door het vakblad Nature. Onderzoek van de afgelopen 25 jaar is verzameld en in een artikel bij elkaar gezet.

Antarctica – Satellietfoto NASA – bron: Wikipedia

In de media en internetwereld is hier veel over naar voren gebracht. Een aantal belangrijke thema’s kan Klimaatwijs hier alvast uit destilleren. Daarnaast een aantal belangrijke bronnen en informatie op een rij.

Zeespiegelstijging

Gevoeligheden in het klimaat

Kantelpunten

 

Nature artikel

Universiteit Utrecht – nieuws 13 juni

Trouw

Volkskrant

NOS

KNMI Antarctica (Uitleg over)

Tipping point ahead – kantelpunten – scholierensite (Bericht klimaatwijs)

Netherlands Earth System Science Center (NESSC)

Warm winds Antarctica (NESSC – mei 2018)

Meer Antarctica .. (Verheggen Blog)

© 2018 GeoSpatie

Hands-on? Klimaat!

Aandacht voor het klimaat, dat vroeg de kunstenaar Lorenzo Quinn vorig jaar met deze handen op een gevel in Venetië. Aandacht voor klimaatverandering en aandacht voor de zeespiegelstijging, waarvoor een stad als Venetië kwetsbaar is. Hebben wij deze aandacht een jaar later nog?

Kwetsbaarheid

Venetië is niet alleen kwetsbaar voor de zeespiegelstijging, maar ook voor het massatoerisme. Teveel mensen bezoeken de stad, waardoor de stad bijna bezwijkt onder haar eigen succes. En massatoerisme maakt op zijn beurt ook het klimaat weer kwetsbaar. Maar wie wil er nou niet die handen in het echt bewonderen? Wie wil er niet eenmaal in zijn leven dat unieke boottochtje ervaren door de zonnige straten van Venetië?

De boodschap van Quinn

Volgens Quinn is er samenwerking en ondersteuning nodig van onze en de toekomstige generatie, om vraagstukken over klimaatverandering op te lossen. De handen van zijn zoon geven ‘Support’, zoals hij zijn handenkunstwerk heeft genoemd.

Desondanks, met enkel een beetje support zijn complexe vraagstukken als klimaatverandering of massatoerisme moeizaam op te lossen. Het is wel een start. Deze vraagstukken verdienen op zijn minst onze blijvende aandacht, support, maar ook actie. Hands-on klimaat dus!

Klimaat||Wijs

Lorenzo Quinn

VPRO Tegenlicht toerisme

De boodschap van Quinn om ons te verenigen (Creators)

Armen beschermen Venetië tegen klimaatverandering (Lonely Planet)

Support.. de handen van Quinn (Beleef Venetië)

Aandacht voor het klimaat (Paradijsvogels magazine)

© 2018 GeoSpatie

VPRO Tegenlicht Toerisme

Het programma VPRO Tegenlicht belicht het thema massatoerisme, de grootst groeiende industrie ter wereld, en het brengt in beeld welk effect ons huidig toerisme op de aarde heeft. Klimaatverandering blijft daarbij niet onbesproken. ‘Reizen is het nieuwe roken.’

Waar ga jij naartoe deze zomer..? En hoe?

Klimaatwijs op reis

Wil jij weten wat de klimaatimpact is van jouw vakantie? Doe dan de check met de nieuwe tool van Milieu Centraal.

Reizen is het nieuwe roken (Bekijk de aflevering) (VPRO Tegenlicht)

Meer afleveringen duurzaamheid (VPRO Tegenlicht)

De prijs van vliegen (artikel)(VPRO Tegenlicht)

Klimaatstrip ‘Vluchtgedrag’ – Kanai

Conscious Travel (reisbureau)

Toerisme trekt zware wissel op het klimaat (Trouw 7 mei 2018)

Klimaatwijs op vakantie – Tool! (Milieu Centraal)

Klimaatwijs op vakantie  – Nieuwsbericht (Milieu Centraal)

Tourism’s impact on climate change and its mitigation challenges (TU promotieonderzoek P. Peeters)

 

© 2018 GeoSpatie

Wat is het warm

De klimaatjes hebben het warm. Jij ook? Lees mee met deze gezellige dierenvriendjes wat je kan doen als het zo warm is. Misschien heb je er wat aan, want reken maar dat we meer van deze warme dagen krijgen als het klimaat verandert.

‘Zeg, Vos’, gaat Kikker verder, ‘hoe zou het eigenlijk komen dat het al dagenlang zo warm is?’ 

Dat weet ik niet,’ antwoordt Vos. 

Met deze hitte kan ik écht niet nadenken.’

Vos en Kikker hebben het zo warm in de stad, dat ze op zoek gaan naar een koel plekje. Dit blijkt nog niet zo makkelijk..

De Klimaatjes

Met de kinderboekenserie de klimaatjes maken Andy Engel en Judith Koppens milieuthema’s begrijpelijk voor de allerkleinsten. Klimaatonderwerpen als hitte-eiland-effect en wateroverlast komen aan bod.  Drie boeken zijn er reeds verschenen: Natte Voeten, Wat is het warm en Warme truien.

De Klimaatjes website

De boeken – inclusief lesondersteuning en kleurplaten

De Klimaatjes (facebook)

Clavis Uitgeverij

Potvissen, klimaat en plastic soep (Superjuffie en meer..)

 

© 2018 GeoSpatie

Staat van de Wadden

Het omvangrijke rapport De Staat van de Wadden bevat een belangrijk deel over klimaat en klimaatverandering. Verschillende rapporten in vijf verschillende thema’s zijn gebundeld in het officiële ‘Wadden Sea Quality Status Report‘ van Unesco. Veel informatie is afkomstig uit wetenschappelijke rapporten.

Onder het thema Geomorfologie en Klimaat valt veranderingen in het klimaat (Climate Change), maar bijvoorbeeld ook klimaatecosystemen.

Enkele bevindingen uit de Climate Change sectie:

The Wadden Sea system is already affected by changes due to climate change. It is noted that there are many national climate studies and studies concentrating on the North Sea basin at large, but there are hardly any climate studies concentrating on the Wadden Sea area, the nearby mainland, the barrier islands and the North Sea shoreface.

It can be seen that uncertainties for temperature changes are much smaller than for precipitation, wind and sea-level rise (Tables 1 and 2, compare Kabat et al., 2009, Oost et al., 2009).

In addition, more cooperation between professional researchers and managers concentrating on the impact of climate change on the Wadden Sea area will be needed in the trilateral cooperation.

Meer informatie over de Wadden kun je uiteraard vinden bij de Waddenvereniging. Of op de speciale website Ons Getij over klimaat, gaswinning en de Wadden.

Wadden Sea Quality Status Report (QSR)

Geomorphology and Climate sectie

Climate Change onderdeel

Waddenvereninging

Ons Getij: klimaat, gaswinning en Wadden

Actueel: Trouw – Groot alarm over de Waddenzee

 

© 2018 GeoSpatie

Het hebzuchtgas

Harvey of Hovarde..  een sprookje naar de werkelijkheid?

We zijn het misschien alweer een beetje vergeten, maar de heftigheid van de orkaan Harvey loog er niet om. Zodra de actualiteit voor onze ogen verdwijnt, is het niet meer urgent. Of toch wel..

Wij zijn de natuur, we zijn onderdeel van het het klimaat en met de gevolgen van de veranderingen moeten we allemaal vroeg of laat omgaan. We bevinden ons namelijk allen in de natuur. Ook als we in een stad wonen kan de natuur ons treffen.

Jan Terlouw poogt met zijn sprookje Het hebzuchtgas ons aan het denken te zetten. En met name de jeugd in opstand te laten komen. De jeugd heeft de toekomst in handen, volgens hem.

De hoofdpersoon in zijn boek, Julia, moet rennen voor haar leven. Heel de stad Hovarde, waar de jonge Julia studeert, stroomt onder water door een orkaan in de categorie drie en later vijf:

“Enkele uren later stond het water ongeveer drie meter hoog in de stad. Nu steeg het niet meer noemenswaardig. De geluiden waren niet meer de geluiden die je anders hoorde in Hovarde. Geen motorgeronk van auto’s. Geen gezoem van apparaten. Geroep, dat wel. Geroep van steeds schorrer wordende stemmen. In de verte zag Julia een roeiboot, die langzaam door de volgelopen straten gleed…”

Het hebzuchtgas, p.14.

Met de orkaan als introductie neemt Terlouw ons mee in de wereld van Julia. Een jonge studente die echt iets wil bereiken en met ambitie en volharding stage gaat lopen bij het bedrijf Solide.  De huidige energieopwekking, het opwarmende klimaat en de rijzende afvalproductie baren haar zorgen. Met veel moed en doorzettingsvermogen en een aantal nieuwe vrienden, brengt ze uiteindelijk veranderingen teweeg.

Hebzuchtgas

Het hebzuchtgas is een vervelend goedje dat in stenen zit en dat we allemaal inademen. Echter hoe hoger je zit hoe minder zuurstof en hoe meer hebzucht je dus binnen krijgt. Directeuren in wolkenkrabbers zijn dus een logische prooi in het sprookje. Deze bazen of directeuren willen alsmaar meer geld en aanzien ten koste van het klimaat en het milieu. Julia en haar vrienden verzinnen een list om ze van hun hebzucht af te laten komen.

Het hebzuchtgas Jan Terlouw (boekrecensie)

Vroege Vogels BNN Vara (radiofragment)

‘Touwtje uit de brievenbus’ De Wereld Draait Door (videofragment)

‘Mijn droom is dat de jeugd in opstand komt’ Trouw artikel (11 maart 2018)

@JanTerlouw (Twitter)

Over orkanen en klimaatverandering

Orkanen zijn een heftig natuurfenomeen en spreken goed tot de verbeelding. Zo ook in het sprookje van Terlouw. De koppeling met klimaatverandering is echter een ingewikkelde kwestie. Wetenschappers geven aan dat er veel nuances zijn en dat een eenduidig beeld daarom lastig is te geven. Hieronder toch een kleine greep uit de beschikbare orkanen informatie:

Extreme regen orkaan Harvey (KNMI)

Hoe zit het nu met orkanen? (Verheggen blog)

Komen er meer orkanen? (HIER Staat van het Klimaat 2016)

Harvey, Irma, Jose.. (Duurzaamnieuws)

 

© 2018 GeoSpatie

Climate Planet

Haalt Nederland de internationale tentoonstelling Climate Planet naar Utrecht? Met jouw financiële bijdrage mag je inbreng geven aan deze tentoonstelling over onze planeet, het veranderende klimaat en de global goals.

‘Even if you have the slightest interest for Mother Earth, you need to see this. Jesper Theilgaard is a great narrator. It was stunning to be able to see climate change projected directly on the planet – it makes the incomprehensible comprehensible’.

– Nina on climateplanet.org

Organisatie Alle Nederlanders Naar Energieneutraal (ANNE) en Gemeente Utrecht willen de tentoonstelling naar het Jaarbeursplein halen voor komend najaar. Daarvoor is veel geld nodig. Bedrijven, overheden, burgers… iedereen mag investeren. Met een half miljoen op de teller vóór 15 maart a.s. kan de tentoonstelling gerealiseerd worden. De teller staat nu op …..

Volgens ANNE komen met bewustwording en enthousiasme duurzame activiteiten en veranderingen op gang. Tijd dus om de Climate Planet naar ons land te halen.

Climate Planet website (Deens initiatief)

ANNE online

Gemeente Utrecht  – Global Goals

Museon: One Planet – Millennium Doelen (bericht dd april 2017)

Global Goals

 

© 2018 GeoSpatie

Oudere berichten Nieuwere berichten

© 2019 Klimaat || Wijs

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑