Klimaat || Wijs

Bronnen & initiatieven op een rij

Categorie: Wetenschap (pagina 1 van 2)

Antropoceen dieet

Medisch tijdschrift The Lancet pleit voor een duurzamere en gezondere voedingsstijl, goed voor zowel de planeet, de mens als het klimaat. Wereldwijde veranderingen in ons voedselsysteem zijn nu noodzakelijk, willen we onder meer de klimaatdoelen halen. Samenwerking tussen verschillende partijen uit het voedselsysteem is een grote opgave en de sleutel tot een oplossing, menen de wetenschappers.

 

Bron: de Volkskrant – The Lancet

“vlees en zuivel …produceren 60 procent van de uitstoot van broeikasgassen.”

Het Parool – Opinie

 

EAT-commission

Voedselketens (food systems) kunnen in wezen hun omgeving en de gezondheid van de mens ondersteunen, maar ons huidige Antropocene voedselsysteem bedreigt nu mens en milieu.

“For the first time in 200 000 years of human history, we are severely out of synchronisation with the planet and nature.”

The 21st-century great food transformation

Een integrale benadering voor een transformatie naar een wereldwijd duurzaam voedselsysteem is noodzakelijk (great food transformation).  De commissie EAT van The Lancet is het wereldwijde platform voor de transformatie van het voedselsysteem. De EAT commission haalt ook het IPCC aan en vertaalt de urgentie van de ‘voedselboodschap’ als volgt:

IPCC boodschap volgens The Lancet EAT commission:

‘A broad systemic societal change must start now, and one of the solutions lies within the food system.’

‘We need to act now.’

EATforum.org

Jaar van de Voeding

2019 is het jaar van de voeding, ‘Nutrition’. The Lancet gaat daarom extra aandacht besteden aan drie pijlers op wereldwijde schaal; de toename van obesitas, maar ook ondervoeding en voeding in de context van klimaatverandering. Daarbij spreekt The Lancet over een sectoraal overstijgende benadering om tot duurzame oplossingen te kunnen komen, want er liggen sociale, economische en politieke drijfveren aan de pijlers ten grondslag. Substantiële veranderingen in de sectoren en het voedselsysteem zullen uiteindelijk de mens en de aarde ten goede komen.

‘2019: the year for nutrition’

The Lancet

Triodos Bank

Ook Triodos Bank Nederland pleit voor een nieuw voedselsysteem. Het heeft geen zin om het huidige systeem aan te passen, zegt Riëlla Hollander directeur Landbouw en Voeding bij Triodos. Een meerderheid van de Nederlanders kiest overigens voor minder vlees eten, als ze zouden moeten kiezen tussen minder vlees consumeren of minder douchen. Triodos heeft onderzoek gedaan naar de keuzes en en opofferingen waartoe mensen bereid zijn voor een duurzamere samenleving.

De landbouwsector is verantwoordelijk voor 25% van de mondiale CO2-uitstoot.

Waarom wij een nieuw voedselsysteem nodig hebben – Triodos Bank

Bronnen:

Food in the Athropocene (artikel – The Lancet)

Great Food transformation (artikel – The Lancet)

EAT-commission The Lancet 

Alleen als we voortaan dit dieet volgen.. (Volkskrant – 17 januari)

Amsterdam, serveer dat plakje worst alleen nog … (Parool – 17 januari) 

We need to act now – EAT forum (IPCC artikel over climate change en food system change)

The Lancet website (home)

Waarom wij een nieuw voedselsysteem nodig hebben (De kleur van Geld – Triodos)

Nederlander verkiest minder vlees eten boven minder douchen (Triodos – onderzoek)

Zo draag je bij aan een gezonder en groener voedselsysteem (Triodos – Tijd voor echte keuzes – tips)

 

© 2019 GeoSpatie

Speciaal rapport IPCC

Een opwarming van meer dan 1,5 graad Celsius? Als we niet nu drastische wereldwijde maatregelen nemen om onze broeikasgasuitstoot te beperken, komen we waarschijnlijk hoger uit dan 1,5 graad opwarming. Dat staat in een speciale rapportage van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC).  En de gevolgen van een halve graad meer opwarming zullen groot zijn.

‘Hoeveel verschil maakt een halve graad extra?’ Volkskrant

En ook het tempo van de stijging is belangrijk:

‘En, benadrukt het IPCC, het gaat niet alleen om de absolute stijging van de temperatuur maar ook om het tempo. Een minder snelle temperatuurstijging geeft natuurlijke systemen, planten en dieren meer tijd zich aan te passen. En dat geldt ook voor de mens. Uit alle scenario’s blijkt dat de temperatuurstijging de minst bedeelden op aarde het hardst zal treffen. Gunt de mens zichzelf meer tijd, dan kan hij voorkomen dat daardoor de economische ongelijkheid toeneemt.’ Trouw

Special Report: Global Warming of 1,5°C (SR15)

An IPCC special report on the impacts of global warming of 1,5°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty.

Het belang voor Nederland is groot, zegt klimaatexpert Rob van Dorland:

Voor Nederland is dit rapport dan ook van groot belang, vertelt Rob van Dorland van het KNMI. Hij coördineert de activiteiten van IPCC in Nederland, zoals de selectie van wetenschappers en het organiseren van zogeheten reviews, de controle van de teksten door weer andere wetenschappers.

“Als we praten over zeespiegelstijging, is dit voor Nederland natuurlijk uitermate van belang. Er zijn verschillen tussen 1,5 en 2 graden in zeespiegelstijging. Nederland is een laaggelegen land, met 30 procent onder de zeespiegel en 60 procent is kwetsbaar voor overstromingen. Dus voor Nederland is dit rapport van groot belang.” NOS artikel – 1 oktober

Rob van Dorland in NOS journaal – uitzending –  8 oktober

Wat een halve graad meer of minder betekent voor Nederland (NOS)

Wat kunnen we met het rapport? De klimaatonderhandelingen die later dit jaar volgen tijdens de klimaatconferentie in Polen hebben met dit rapport meer houvast. Er kunnen concretere maatregelen worden gevormd, omdat het streven naar 1,5 graad opwarming nu duidelijker zichtbaar is gemaakt. De wetenschappelijke onderbouwing van de impact van anderhalve graad opwarming ligt hiermee concreet op tafel. De gevolgen van 1,5 graad of 2 graden opwarming is hiermee  een bedachtzame keuze. Of zoals Peter Kuipers Munneke het zegt:

‘Een politiek belangrijk rapport waarmee straks in de verdere onderhandelingen je met een vuist op tafel kan slaan.’

P. Kuipers Munneke in Nieuwsuur

Summary for Policymakers (IPCC)

 

‘En ja het kan, er is een pallet aan mogelijke maatregelen.’

P. Kuipers Munneke in Nieuwsuur

Over het rapport

Special Report on Global Warming (SR15)

Special Report 1,5°C FAQs (SR15)(IPCC)

IPCC website

KNMI – IPCC rapport over opwarming van de aarde tot 1,5°C (artikel)

Klimaatverandering – Bart Verheggen blog – Wetenschappelijke toelichting

Twitter IPCC

Media

Een scherpe waarschuwing van de wetenschap..  Uitzending NOS journaal 08 oktober (eerste item)

Grote ingrepen nodig om opwarming aarde te beperken – Uitzending Nieuwsuur 8 oktober (te gast: P. Kuipers Munneke)

Wat een halve graad meer of minder betekent voor Nederland NOS 8 oktober

Niet eerder vertoonde maatregelen nodig om opwarming te beperken …  NOS 8 oktober

Verschil 1,5 en 2 graden opwarming erg groot … NOS 1 oktober

Halve graad minder opwarming spaart…  Trouw 8 oktober

Klimaatdoel Parijs wordt vrijwel zeker niet … Volkskrant 8 oktober

Opwarming beperkt tot 1,5 graad … De Morgen 8 oktober

En verder..

IPCC rapporten (alle werkgroepen en rapporten IPCC)

Het IPCC-rapport en de betekenis voor Nederland (Platform – PCCC)

 

© 2018 GeoSpatie

Zeespiegelstijging

Deltares heeft onderzoek uitgevoerd naar mogelijke gevolgen van een versnelde zeespiegelsijging. Recente inzichten over het afsmelten van Antarctisch ijs zijn de aanleiding van dit verkennende onderzoek. Tijdens Prinsjesdag heeft de Deltacommissaris de resultaten van het Deltares onderzoek bekend gemaakt.

Mogelijke gevolgen voor kust, zoetwatervoorziening en waterveiligheid

Enkele bevindingen uit het rapport: 

De versnelling van de zeespiegelstijging is naar verwachting vooral merkbaar vanaf 2050. Daardoor zal onder andere de verwachte levensduur van grote kunstwerken zoals de Oosterscheldekering en de Maeslantkering sterk afnemen.

Vooral voor grote investeringen met een lange levensduur is het verstandig om rekening te houden met een versnelde zeespiegelstijging. Voor kleine en flexibele maatregelen is monitoren en signaleren voorlopig voldoende.

Deltares

De nadruk ligt op een verkennende studie die wellicht nog meer uitgekristalliseerd mag worden:

Sybren Drijfhout, fysisch oceanograaf van het KNMI en hoogleraar dynamica van het klimaat aan de Universiteit Utrecht, vindt het rapport een zinvolle verkenning, maar hij mist een stevige wetenschappelijke onderbouwing die volgens hem nodig is om over te gaan tot radicale maatregelen. ‘Het is veel te vroeg om over te gaan tot alarmfase één. Je moet eerst beter uitzoeken welke processen tot een dergelijke hoge stijging leiden en hoe groot de kans daarop is. Die onderbouwing is nu nog afwezig.’

Volkskrant – 19 sept.

De onzekerheid van mogelijke gevolgen neemt uiteraard toe met de tijd. Na 2050 is de versnelling waarschijnlijk merkbaar, zoals de verkenning nu laat zien.

Tot 2050 lopen alle scenario’s gelijk op en hoeven de maatregelen om de voeten droog te houden niet te worden opgeschroefd. Daarna kan de zeespiegelstijging snel doorzetten en daarop moet Nederland wél voorbereid zijn.

AD – 18 sept.

Actueel

Mogelijke gevolgen versnelde zeespiegelstijging – Deltares onderzoek

Rapport Deltares (Deltacommissaris.nl)

Volkskrant

AD

Deltacommissaris in de media – overzicht van mediaberichten

Zeespiegel uitleg

Zeespiegel veranderingen (KNMI)

Wat is zeespiegelstijging? (KNMI)

Uitleg zeespiegelstijging (KNMI)

Meer achtergrond

Zeespiegel en versnelde arctische opwarming (KNMI nieuws mei 2017)

Antarctisch smeltproces (dd 15 juni 2018)

SWIPA rapport  – Summary for Policy makers (2017)

Deltacommissaris website

Deltaprogramma

 

© 2018 GeoSpatie

Droogte en klimaat

Het regent in Nederland. Een aangenaam moment om de droge zomer in kaart te brengen. Waarom is het nu zo droog in Nederland? Wat is de invloed van het klimaat? Kunnen we spreken over een gevolg van klimaatverandering? Of is de hitte en veroorzaakte droogte een ‘gewoon’ gevolg van extreem weer. Een heleboel vragen waar een heleboel antwoorden op te vinden zijn. Klimaatwijs heeft voor u een selectie gemaakt.

Wat kunnen we zeggen over de droogte en het klimaat?

Neem de droogte. Van Oldenborgh heeft het nu niet onderzocht, maar de extreme droogte van deze zomer ziet hij niet als een trend in de modellen. Nog niet, in ieder geval. „Gemiddeld valt er in de zomer in Nederland juist meer neerslag dan vroeger”, zegt Van Oldenborgh. „Maar sommige modellen laten ook zien dat er een omslag kan komen als de temperatuurstijging doorzet. Dan kan Nederland veel vaker te maken krijgen met oostenwind. En dus met de droogte.”

NRC Groen (7 aug.)

 

Waarom is droogte lastig te voorspellen?

Immers hoe minder vocht in de lucht, hoe minder wolken en hoe minder regen er valt. Daardoor kan de zon ook meer schijnen. Dit versterkt de droogte. Deze processen die elkaar versterken en beïnvloeden zijn lastig door te rekenen voor klimaatmodellen. Daarom is droogte lastig te voorspellen.

Uitleg Droogte KNMI

 

Doorlopend potentieel neerslagoverschot (tot aan de buien van 9 augustus in vergelijking met langjarig gemiddelde) – KNMI

Droogte anno herfst

En is de droogte nu voorbij? Hoewel in de herfst en wintermaanden het neerslagtekort standaard niet wordt bijgehouden, betekent dit niet dat de droogte voorbij is.  Lees meer hierover in het KNMI-klimaatbericht van 09 oktober.

En welke droogte? Het KNMI zet verschillende droogtesoorten op een rij (30 oktober jongstleden).

BRONNEN:

Hydrologische droogte zet door (KNMI – 30 okt.)

Uitleg droogte – Inclusief record jaren – KNMI (FAQ’s)

Elke vijf jaar een hittegolf en dat komt … NRC (7 aug)

Toekomstige zomers mogelijk droger – KNMI (3 juli)

HIER 5x nieuws over droogte (5 aug)

Quickscan risico’s droogtestress (regiogebonden) (Tauw)

Droge Kost – Klimaatbestendige Stad – NKWK onderzoekslijn (2017)

Droogte is onderschat klimaateffect – Artikel Droge Kost – NKWK

Klimaat en landbouw – Klimaatbestendige productie (project Noord-Nederland WUR) (brochure)

Klimaatverandering longread – Voedselgewassen, droogte en meer… (WUR)

Droog, droger, droogst – klimaatbuffers (Natuurmonumenten)

Natuurlijke Klimaatbuffers

Extreem weer en klimaatverandering (Verheggen Blog)

World Weather Attribution (WWA) – Droughts

WWA Artikel: hittegolf Europa

Nature Science artikel: ‘Droughts heatwaves and floods: How to tell when climate change is to blame

AMS brochures: Explaining extreme events from a climate perspective (American Meteorological Society)

 

© 2018 GeoSpatie

Antarctisch smeltproces

Het smeltproces op Antarctica is in beeld gebracht door het vakblad Nature. Onderzoek van de afgelopen 25 jaar is verzameld en in een artikel bij elkaar gezet.

Antarctica – Satellietfoto NASA – bron: Wikipedia

In de media en internetwereld is hier veel over naar voren gebracht. Een aantal belangrijke thema’s kan Klimaatwijs hier alvast uit destilleren. Daarnaast een aantal belangrijke bronnen en informatie op een rij.

Zeespiegelstijging

Gevoeligheden in het klimaat

Kantelpunten

 

Nature artikel

Universiteit Utrecht – nieuws 13 juni

Trouw

Volkskrant

NOS

KNMI Antarctica (Uitleg over)

Tipping point ahead – kantelpunten – scholierensite (Bericht klimaatwijs)

Netherlands Earth System Science Center (NESSC)

Warm winds Antarctica (NESSC – mei 2018)

Meer Antarctica .. (Verheggen Blog)

© 2018 GeoSpatie

Staat van de Wadden

Het omvangrijke rapport De Staat van de Wadden bevat een belangrijk deel over klimaat en klimaatverandering. Verschillende rapporten in vijf verschillende thema’s zijn gebundeld in het officiële ‘Wadden Sea Quality Status Report‘ van Unesco. Veel informatie is afkomstig uit wetenschappelijke rapporten.

Onder het thema Geomorfologie en Klimaat valt veranderingen in het klimaat (Climate Change), maar bijvoorbeeld ook klimaatecosystemen.

Enkele bevindingen uit de Climate Change sectie:

The Wadden Sea system is already affected by changes due to climate change. It is noted that there are many national climate studies and studies concentrating on the North Sea basin at large, but there are hardly any climate studies concentrating on the Wadden Sea area, the nearby mainland, the barrier islands and the North Sea shoreface.

It can be seen that uncertainties for temperature changes are much smaller than for precipitation, wind and sea-level rise (Tables 1 and 2, compare Kabat et al., 2009, Oost et al., 2009).

In addition, more cooperation between professional researchers and managers concentrating on the impact of climate change on the Wadden Sea area will be needed in the trilateral cooperation.

Meer informatie over de Wadden kun je uiteraard vinden bij de Waddenvereniging. Of op de speciale website Ons Getij over klimaat, gaswinning en de Wadden.

Wadden Sea Quality Status Report (QSR)

Geomorphology and Climate sectie

Climate Change onderdeel

Waddenvereninging

Ons Getij: klimaat, gaswinning en Wadden

Actueel: Trouw – Groot alarm over de Waddenzee

 

© 2018 GeoSpatie

Klimaatscenario’s KNMI

Hoe zitten wij in Nederland erbij in 2050? Of zelfs in 2085? Wat kunnen we tegen die tijd verwachten van de gemiddelde temperatuur, neerslagpatronen of ons zeespiegelniveau. Neemt het aantal tropische dagen bijvoorbeeld toe? En hoe zit dat met het aantal ijsdagen?

Met een viertal scenario’s schetst het KNMI beelden voor een toekomstige klimaat in Nederland. Met de scenario’s kan de samenleving zich zo goed mogelijk voorbereiden op toekomstige veranderingen. Investeringen, zoals bijvoorbeeld aan de deltawerken, kunnen zo gerichter worden gemaakt. Ook voor onderzoek naar de effecten van klimaatverandering en voor klimaatadaptatie vraagstukken zijn de scenario’s een leidraad. Aanpassen aan ons klimaat wordt hiermee een prettige uitdaging.

KNMI ’14 klimaatscenario’s

Zie ook:

KNMI dossiers (Klimaatverandering, Klimaat in Nederland, Klimaat Wereldwijd)

KNMI Klimaatverandering, belangrijke feiten op een rij

Feitenkennis klimaat

Weet jij alles over klimaatverandering? Het KNMI zet een aantal belangrijke feiten voor ons op een rij. In factsheet format alle  wetenschappelijke bevindingen bij de hand. Test je kennis of word expert …

Een greep uit de vraagstukken:

  • Hoe werkt het klimaat en hoe ontstaan klimaatveranderingen?
  • Hoe komen we aan onze klimaatinformatie?
  • En is de opwarming toe te schrijven aan menselijke invloed?

Naar de feiten:

De belangrijkste feiten op een rij

Bekijk ook:

Dossiers ‘Klimaat Kennis KNMI’ (blogbericht 27 juni 2017)

 

Klimaat dossiers KNMI

Kennis,.. KNMI,.. Klimaat,.. of wellicht Kunst met een grote K? Voor Klimaat Kennis moet je in ieder geval bij het KNMI zijn. Snuffel in verschillende klimaat dossiers en vind een schat aan wetenschappelijke informatie over o.a. ons huidige klimaat, de werking van het broeikaseffect, zonneactiviteit, El Niño of bijvoorbeeld KNMI klimaatscenario’s en de Klimaatatlas.

Het Kennis- & datacentrum van het KNMI bundelt (populair) wetenschappelijke informatie op thema. Start je zoektocht naar toegankelijke uitleg en artikelen hier:

Dossier Klimaatverandering

Dossier Klimaat van Nederland

Dossier Klimaat Wereldwijd

Bekijk ook:

Feiten op een rij… (blogbericht 27 juni 2017)

Climate Change Education

Climate Change Education is een internationaal klimaatplatform voor educatie- en wetenschapsdoeleinden, gefundeerd in de University of California en verscheidene Amerikaanse musea. Sinds 1999 werken ze hiermee aan het verstevigen van de klimaat educatie community. Een veelheid aan informatie en ingangen om te zoeken naar interessante websites wereldwijd. Nederlandse webadressen zijn ook gebundeld.

Zoek op continent, land of thema (musea, events, media, …) of bijvoorbeeld op voortgezet of basis onderwijs.

Daarnaast is er ook een categorie Skeptical Science.

Climate Change Education

Climate Change Edcuation Europe

Climate Change Education Netherlands

N.B. De informatie op de website (voor NL o.a.) is helaas niet altijd up-to-date, maar dient minstens als een goede startpagina.

Oudere berichten

© 2019 Klimaat || Wijs

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑